Tọa lạc dưới chân đồi Trại Thủy trên đường 23/10, cách ga Nha Trang chưa đầy 1km, chùa Long Sơn còn có tên gọi khác là Đăng Long Tự hay chùa Phật Trắng, được xây dựng cách đây 128 năm.
| Lúc đầu chùa chỉ là một mái nhà tranh do Hòa thượng Thích Ngộ Chí dựng lên năm 1886 trên đồi Trại Thủy (còn gọi là núi con Dơi) với tên Đăng Long tự. Năm 1900, sau trận bão lớn, chùa bị hư hỏng nên được dời xuống chân núi và đổi tên thành Long Sơn cho đến ngày nay. Qua nhiều lần trùng tu nâng cấp, chùa Long Sơn ngày càng bề thế, từng được vua Bảo Đại sắc phong "Sắc tứ Long Sơn tự" vào năm 1938 và trở thành một trong những ngôi chùa nổi tiếng nhất tại Nha Trang - Khánh Hòa. Chùa Long Sơn Hòa thượng Thích Ngộ Chí viên tịch năm 1935. Một năm sau, theo di nguyện của hòa thượng, chùa được tiến cúng cho Hội An Nam Phật học để làm trụ sở chấn hưng Phật giáo Khánh Hòa và đến nay vẫn là trụ sở của Giáo hội Phật giáo tỉnh. Lư hương giữa khuôn viên chùa Khuôn viên chùa rộng hơn 3.000 mét vuông, từ cổng chùa đi vào bên phải là Trường Trung cấp Phật học Khánh Hòa và trụ sở Giáo hội Phật giáo Khánh Hòa. Chính điện rộng 1.670 mét vuông, có tượng Phật Thích Ca Mâu Ni bằng đồng ngồi thuyết pháp, cao 1m6, nặng 700kg. Tòa chính điện Từ chùa, muốn lên đỉnh đồi Trại Thủy phải đi qua 193 bậc tam cấp. Tại bậc thứ 44 là tượng Phật nhập Niết Bàn dài 17m, cao 5m được kiến tạo năm 2003; phía sau tượng là bức phù điêu có hình ảnh 49 đệ tử túc trực niệm phật. Tượng Phật nhập niết bàn Đi tiếp lên trên, cách tượng Phật nhập niết bàn 5m là tháp chuông với quả đại hồng chung cao 2,2 m, nặng 1.500 kg do phật tử Huế tặng năm 2002. Tháp chuông Trên đỉnh đồi là tượng Kim Thân Phật tổ ngồi thuyết pháp cao 24m, đài sen làm đế cao 7m, đường kính 10m xây từ năm 1963, với sự đóng góp của tăng ni phật tử các vùng lân cận. Xung quanh đài sen là chân dung bảy vị hòa thượng, đại đức đã tự thiêu để phản đối chính sách đàn áp Phật giáo của chính quyền Ngô Đình Diệm. Tượng Kim thân Phật tổ ngồi thuyết pháp Hòa thượng Thích Quảng Đức, một trong bảy chân dung thánh tử đạo dưới đài sen Bên trong đài sen là nơi thờ Phật Với mảng tường hai bên là hình ảnh các vị La Hán Trước Phật đài là cặp rồng dài 7m2, bên dưới có lối đi vào khu vực chứa các bức tường xây chia thành nhiều ngăn nhỏ để hài cốt do các gia đình Phật tử gửi. Một trong hai tượng rồng trước Phật đài Lối vào và nơi để hài cốt thân nhân gia đình Phật tử Trang Hà |
